భారత్ సమాచార్, భ‌క్తి : దేవాలయానికి వెళ్లినప్పుడు భక్తులు తమ ఇష్టదైవానికి పూజలు చేసి నమస్కరిస్తుంటారు. కొందరు చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తే.. మరికొందరు శరీరంలోని ఎనిమిది అంగాలు నేలను తాకేలా సాష్టాంగ నమస్కారం చేస్తారు. అయితే ఆలయంలో ఎక్కడపడితే అక్కడ సాష్టాంగ నమస్కారం చేయకూడదని ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలు సూచిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ధ్వజస్తంభం దగ్గర నిర్దేశించిన ప్రదేశంలోనే ఈ నమస్కారం చేయాలని పెద్దలు చెబుతుంటారు. ఈ ఆచారం వెనుక ఆధ్యాత్మిక భావనతో పాటు ఆలయ నిర్మాణానికి సంబంధించిన కారణాలు కూడా ఉన్నాయి.
సాధారణంగా ఆలయంలో ప్రధాన దైవానికి ఎదురుగా ధ్వజస్తంభం ఉంటుంది. దేవాలయ సంప్రదాయంలో దీనికి ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. కొన్ని ఆధ్యాత్మిక వివరణల ప్రకారం ధ్వజస్తంభం వద్ద సాష్టాంగ నమస్కారం చేయడం ద్వారా భక్తుడి నమస్కారం ప్రధాన దైవానికి సమర్పించినట్లుగా భావిస్తారు. అందుకే దేవునికి, ధ్వజస్తంభానికి మధ్యలో కాకుండా ధ్వజస్తంభం వెనుక భాగంలో నమస్కారం చేయాలని కొన్ని సంప్రదాయాలు సూచిస్తున్నాయి.
ముఖమంటపంలో సాష్టాంగ నమస్కారం చేయడం వల్ల మరో సమస్య ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందని చెబుతారు. భక్తుడు బోర్లా పడుకున్నప్పుడు అతని పాదాలు ఆలయంలోని ప్రధాన దైవం వాహనం వైపు లేదా ఉపాలయాల్లోని దేవతామూర్తుల వైపు ఉండవచ్చు. హిందూ ఆచారాల్లో దేవతా విగ్రహాలు, వాటి వాహనాల వైపు పాదాలు చూపించడం మర్యాదకు విరుద్ధంగా భావిస్తారు. అందుకే ఆలయంలోని నిర్మాణం, దేవతామూర్తుల స్థానాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ధ్వజస్తంభం వద్ద ప్రత్యేకంగా కేటాయించిన ప్రదేశంలో నమస్కారం చేయాలని సూచిస్తారు.
సాష్టాంగ నమస్కారం అంటే కేవలం శరీరాన్ని నేలకు ఆనించడం మాత్రమే కాదు.. అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టి సంపూర్ణంగా దైవానికి శరణాగతి చేయడాన్ని సూచిస్తుంది. ఛాతీ, తల, చేతులు, పాదాలు తదితర అంగాలతో పాటు మనసు, చూపు, మాటలతోనూ భగవంతుడికి నమస్కరించడమే దీని అంతరార్థంగా ఆధ్యాత్మిక పండితులు వివరిస్తారు. అయితే అన్ని దేవాలయాల్లోనూ ఒకే విధమైన ఆచారం ఉండకపోవచ్చు. కాబట్టి ఆయా ఆలయాల సంప్రదాయాలు, అర్చకుల సూచనలను పాటించడం మంచిది.